Қатты дене қозғалысының түрлері
Кез келген қатты дененің қозғалысын ілгерілемелі және айналмалы қозғалыстардың комбинациясы ретінде қарастыруға болады. Ілгерілемелі қозғалыста дененің барлық нүктелері бірдей траектория сызады. Айналмалы қозғалыста дененің нүктелері айналу осіне перпендикуляр шеңберлер сызады.
Бұрыштық шамалар
Бұрыштық жылдамдық ω — вектор, бағыты айналу осі бойымен (оң бұранда ережесімен). Бұрыштық үдеу ε — ω-ның уақыт бойынша өзгеру жылдамдығы.
Бұрыштық жылдамдық. φ — бұрылу бұрышы (рад).
Бұрыштық үдеу (рад/с²).
Период T — бір айналымның уақыты, жиілік ν — секундтағы айналым саны.
Сызықтық және бұрыштық шамалардың байланысы
Айналу осінен R қашықтықтағы нүкте үшін:
Сызықтық жылдамдық — шеңберге жанама бағытталған.
Тангенциалды үдеу — жылдамдық модулінің өзгерісі.
Центрге тартқыш үдеу — центрге қарай бағытталған.
Бірқалыпты үдемелі айналу
ε = const болғанда — түзу сызықты бірқалыпты үдемелі қозғалысқа ұқсас формулалар.
Лездік бұрыштық жылдамдық. ω₀ — бастапқы.
Бұрылу бұрышы.