Барлық лекциялар
9-дәріс

Импульс моменті. Сақталу заңы

Импульс моменті, оның сақталу заңы, гироскоп, прецессия.

Импульс моменті

Материялық нүктенің импульс моменті — радиус-вектор мен импульстің векторлық көбейтіндісі. Қатты дене үшін айналу осіне қатысты L = Iω.

Нүктенің импульс моменті. r — радиус-вектор, p — импульс.

Қатты дененің айналу осіне қатысты импульс моменті.

Айналу динамикасының заңы импульс моменті арқылы (моменттер теңдеуі).

Импульс моментінің сақталу заңы

Жүйеге әсер ететін сыртқы күштердің қорытқы моменті нөлге тең болса — толық импульс моменті сақталады. Бұл кеңістіктің изотроптылығының салдары.

Сақталу шарты.

Инерция моменті өзгергенде бұрыштық жылдамдықтың өзгерісі (фигуристтің айналуы — қолын жайып-жинау).

Гироскоп

Гироскоп — өз осінен жылдам айналатын осьтік симметриялы дене. Сыртқы күш моменті бағытында емес, оған перпендикуляр бағытта прецессия (баяу айналу) пайда болады. Қолданылуы: навигация, ракеталар, авиация.

Прецессия жылдамдығы. Ω — прецессия бұрыштық жылдамдығы, M — сыртқы момент, Iω — гироскоптың меншікті импульс моменті.